Türkiye’nin Yeşil Enerji Dönüşümü ve Çevresel Sürdürülebilirliği Üzerine Akademik Çalışma
Ekonomik büyümenin sürdürülebilirlikle uyumlu biçimde gerçekleştirilebilmesi, günümüzde ülkelerin karşı karşıya olduğu en önemli ekonomik ve çevresel konular arasında yer almaktadır. Özellikle enerji talebindeki artış, fosil yakıtlara olan bağımlılık ve karbon emisyonları, ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki ilişkinin daha kapsamlı biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır.
Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmada, Türkiye’nin 1990-2024 dönemindeki ekonomik büyüme, yenilenebilir enerji tüketimi ve çevresel bozulma ilişkisi birlikte ele alınmıştır. Araştırmada, ekonomik büyüme ile çevresel bozulma arasındaki ilişkiyi açıklayan Çevresel Kuznets Eğrisi (Environmental Kuznets Curve – EKC) ile ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki ilişkiyi açıklayan Yenilenebilir Enerji Kuznets Eğrisi (Renewable Energy Kuznets Curve – RKC) hipotezlerinin Türkiye açısından geçerliliği araştırılmıştır. Çalışmada yapısal değişimleri ve doğrusal olmayan ilişkileri dikkate alabilen Fourier tabanlı zaman serisi yöntemlerinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonuçları, Türkiye’de hem Çevresel Kuznets Eğrisi hem de Yenilenebilir Enerji Kuznets Eğrisi hipotezlerinin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Buna göre ekonomik büyümenin ilk aşamalarında karbon emisyonları artarken, belirli bir gelir seviyesinden sonra ekonomik büyümenin çevresel kalite üzerindeki etkisinin iyileşmeye başladığı görülmektedir. Yenilenebilir enerji tüketimi açısından ise gelir artışının ilk aşamalarında yenilenebilir enerji kullanımının azaldığı, belirli bir gelir seviyesinden sonra ise yeniden artış eğilimine girdiği belirlenmiştir.
Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de fosil yakıt tüketiminin karbon emisyonlarını artırması, buna karşılık finansal gelişmenin çevresel bozulmanın azaltılmasına katkı sağlamasıdır. Bununla birlikte finansal gelişme ve kentleşmenin yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki etkilerinin negatif olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin ekonomik büyümesini sürdürürken yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmasının, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmasının ve yeşil dönüşümü destekleyecek finansal mekanizmaları güçlendirmesinin önemine işaret etmektedir.
Çalışmanın literatüre önemli katkılarından biri, Türkiye özelinde Yenilenebilir Enerji Kuznets Eğrisi hipotezini doğrudan inceleyen çalışmaların sınırlı olduğu bir alanda, RKC ve EKC hipotezlerini aynı araştırma çerçevesi içerisinde birlikte değerlendirmesidir. Ayrıca Fourier tabanlı ekonometrik yöntemlerin kullanılması, Türkiye ekonomisinde zaman içerisinde ortaya çıkabilecek yapısal değişimlerin analiz kapsamında dikkate alınmasına olanak sağlamaktadır.
Araştırma, Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu Bankacılık ve Sigortacılık Programı Öğr. Gör. Hakan Ateş’in de aralarında bulunduğu araştırmacılar tarafından hazırlanmış ve uluslararası hakemli Energies dergisinde 1 Ekim 2026 tarihinde yayımlanmıştır.
